9 June 2009 - Spinozapremie voor Albert van den Berg

UT-hoogleraar prof. Albert van den Berg krijgt één van de drie NWO-Spinozapremies 2009, de ‘Nederlandse Nobelprijs’. Dat heeft de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) op 9 juni bekendgemaakt. Van den Berg, verbonden aan het MESA+ Instituut voor Nanotechnologie, wordt door de jury geroemd vanwege zijn pioniersrol op het gebied van lab-on-a-chip technologie en zijn scherpe oog voor maatschappelijke toepassingen. De Spinozapremie, 2,5 miljoen euro, wordt in november uitgereikt.

Albert van den Berg (1957) leidt binnen MESA+ het onderzoek naar zg. lab-on-a-chip systemen: minilaboratoria die onder meer toepassing krijgen in de gezondheidszorg. De nieuwste ontwikkeling daarin is het onderzoek naar menselijke cellen op speciale chips: hoe reageert bijvoorbeeld een enkele kankercel op een medicijn. Een nieuwe ‘nanopil’ die in Van den Berg’s groep wordt ontwikkeld, zal straks in de darm kankerspecifiek DNA kunnen detecteren voor vroegtijdige opsporing. Voor dit onderzoek, dat hij uitvoert samen met de oncoloog Bob Pinedo, wist hij recent een belangrijke Europese subsidie te verwerven.

Van den Berg: “De Spinozapremie is een enorme eer voor onze hele groep, en een fantastische stimulans om met ons lab-on-a-chip onderzoek door te gaan. De prijs stelt mij in staat fundamenteel onderzoek te doen voor de innovatieve ‘nanopil’ die wij voor ogen hebben. Ook wil ik een breed publiek, waaronder scholieren, op een toegankelijke manier laten kennismaken met ons onderzoek. En voor nieuw onderzoek ga ik inspiratie opdoen tijdens een sabbatical, volgend jaar.”

Om kleine hoeveelheden vloeistof en individuele cellen te kunnen manipuleren, is in de BIOS Lab-on-a-chip groep van Van den Berg grondige kennis opgebouwd van het gedrag van vloeistoffen op micro- en nanoschaal: micro- en nanofluidics. Van den Berg is een echte pionier op dit gebied, aldus de jury. Tegelijk weet hij deze fundamentele kennis uitstekend te vertalen naar toepassingen. Een in zijn groep ontwikkelde chip om lithium in bloed te detecteren, leidde tot de spinoff onderneming Medimate die nu een handzaam analyse-apparaat ontwikkelt voor manisch-depressieve patiënten.

Albert van den Berg ontving in 2002 ook de grootste Nederlandse prijs voor technisch-wetenschappelijk onderzoek, het Simon Stevin Meesterschap. Sinds mei 2008 is hij lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

De prijswinnaar is sinds 2002 voltijds hoogleraar aan de UT. Hij studeerde in 1983 af bij Technische Natuurkunde aan de Universiteit Twente. Vijf jaar later promoveerde hij aan de UT, om vervolgens tot 1993 te gaan werken bij het Centre Suisse d’Electronique et Microtechnique (CSEM) en de Universiteit van Neuchâtel in Zwitserland. Vervolgens keerde hij terug naar Twente.

De officiële uitreiking van het geld en het Spinozabeeldje door minister Ronald Plasterk zal zijn op woensdag 25 november 2009 in de Nieuwe Kerk in Den Haag. Voor het NWO-persbericht over de drie toegekende Spinozapremies, zie www.nwo.nl

Zie ook de reportage in het NOS journaal van 9 juni 2009 http://player.nos.nl/index.php/media/play/tcmid/tcm:5-527519/ en http://player.nos.nl/index.php/media/play/tcmid/tcm:5-527524/.

Contactpersoon voor de pers: Wiebe van der Veen, tel (053)4894244 of NWO afd Voorlichting, tel (070) 3440713